Europa Info

Prawo w Unii Europejskiej

Na początku trzeba  odnieść się do różnorodności słów określających prawo które jest w Unii Europejskiej. Zarówno w literaturze szkolnej jak i w wypowiedziach polityków czy   środkach masowego przekazu takich jak telewizja czy inne media, spotkać się można z takim słowami jak: prawo wspólnotowe, prawo europejskie czy też prawo Unii Europejskiej. Trzeba więc dokładnie przemyśleć  czy słowa te są tożsame, czy też mają inny zakres znaczeniowy. Z pewnością w powszechnym znaczeniu nie jest zauważana praktycznie żadna różnica, jednakże po dokładniejszym wnikliwym spojrzeniu okazuje się, iż wymienione wyrazy nie mogą być zaliczane do   synonimó. Główne znaczenia z pewnością można przypisać prawu w europejskie. Wyraz ten, rozumiany szeroko, kwalifikuje się bowiem nie tylko do prawa tworzonego w ramach Unii Europejskiej, ale także w ramach innych zachodnioeuropejskich organizacji międzynarodowych (np.: Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz Unii ZachodnioeuropejskiejRady Europy,Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju,  Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, ). Najwęższe mentalnie  natomiast jest pojęcie prawa wspólnotowego, bo stosuje  się go jedynie dla określenia głównego  prawa tworzonego w ramach I filaru Unii Europejskiej, tzn. Wspólnot Europejskich. Prawo UE z kolei, obejmuje swoim znaczeniem zarówno prawo wspólnotowe, jak też akty prawne wydawane w ramach II i III filaru. Jako, iż z punktu widzenia systemów prawnych państw członkowskich największe znaczenia ma prawo wspólnotowe, ono właśnie będzie przedmiotem niniejszego opracowania.
Zrobienie  regułki prawa wspólnotowego tworzy  natomiast czasami pewne  kontrowersje w doktrynie. Głownie  jednak przyjmuje się, że prawo wspólnotowe dotyczy  przepisów zawartych w traktatach oraz działania podejmowanych na ich całkowitej podstawie, stosowane i interpretowane także przez sąd w państwach członkowskich Unii europejskiej jak i przez Trybunał Sprawiedliwości . Z regułki tej wynika główny  podział prawa w europie na prawo pierwotne i pochodne (wtórne). Pierwsze z nich to traktaty i umowy tworzone przez państwa członkowskie unii, w tym głównie Traktat o WE oraz tak zwane głowne zasady prawa. Do prawa pochodnego natomiast zaliczamy akty tworzone przez organy Wspólnot na głownym twierdzeniu  traktatów założycielskich, czyli: decyzje,rozporządzenia, dyrektywy,  zalecenia i opinie oraz przepisy wewnętrzne tychże organów. Według innego kryterium prawo wspólnotowe można podzielić na prawo formalne, które reguluje strukturę organów Wspólnot i ich nadbudowę instytucjonalną  oraz prawo materialne, które mówi o  rzeczowych zadaniach  Unii Europejskiej i jej wspólnoty oraz ich celach na przyszłość.
Głownie i zasadniczo  spotykaną regułą  zarówno w książkach czy pismach jak i w orzecznictwie jest także acquis communautaire. Pojęcie to najczęściej jest uważane jako “dorobek wspólnotowy całej unii europejskiej “, na który składa się głownie dotychczasowe prawo wspólnotowe (czyli prawo podstawowe jak i pochodne), jak również stare zwyczaje i głowne wartości tkwiące w funkcjonowaniu Uni europejskiej . Dorobek cały czas rośnie o nowe akty i coraz prężniej tworzące  się orzecznictwo. Reguła ta jest na tyle ważna, iż każdy następny dołączający do Unii europejskiej członek   zobowiązuje się przyjąć całe acquis communautaire, według stanu który jest  w chwili jego przystąpienia. Także i  Polska od pierwszego  maja 2004 roku przyjęła więc na siebie takie obowiązki jak reszta poaństw, na mocy artykułu drugiego z Aktu Przystąpienia. Dzięki  głównie takiemu rozwiązaniu  między każdym  państwem członkowskim unii europejskiej  zawsze obowiązuje taki sam stan prawny.