Europa Info

Rozrost Unii

Rozrost Unii Europejskiej, jeden z procesów, a zarazem kłopotów stojących przed Unią Europejską w stosunku z dążeniami do uczestnictwa państw Europy Środkowo-Wschodniej, Cypru, Malty i Turcji. Wspólnoty Europejskie od nowa przyswajały nowatorskich członków, w 1973 do “szóstki” dołączyła anglia, Dania i Irlandia, następne Grecja (1981), Portugalia i Hiszpania (1986) oraz następne – z 1995: Austria, Finlandia i Szwecja. Od 91 roku wnioski o stowarzyszenie napłynęły z państw Europy Środkowo-Wschodniej, wynegocjowały je do 1995 Republika Czeska, Słowacja, Rzeczpospolita Polska, Węgry, Bułgaria, Rumunia, Estonia, Litwa i Łotwa. Od 1995 kraje te uczyniły kolejny etap, składając wnioski o uczestnictwo. UE zaprezentowała państwom starającym się kryteria kopenhaskie. Ukazała też w 1995 Białą Księgę. Proces potencjalnego poszerzenia został zaawansowany zaledwie po zakończeniu narady międzyrządowej UE i ratyfikowaniu Traktatu z Amsterdamu w VI 1997. W VII 1997 ukazało się AVIS rady Europejskiej, obejmujące ocenę konkretnych państw i wskazujące na ewentualność zapoczątkowania procesu negocjacji z Cyprem, Czechami, Estonią, Polską, Słowenią i Węgrami. Szczyt komisji Europejskiej w Luksemburgu z XII 1997 określił termin inauguracyjny – IV 1998. Od tego momentu zapoczątkowało się sprawdzanie stanu prawnego państw kandydujących. Po tzw. Screeningu, zapoczątkuje się okres negocjacji wyznaczany poprzez tempo dostrajania się kandydatów do wymogów UE, tempo przejmowania acquis communautaire. Chyba że uda się dopuścić do ratyfikowania układów członkowskich, kolejnym etapem będzie ich ratyfikacja. Rozszerzenie wsch. UE jest jednym z najbardziej dokuczliwych i dyskusyjnych, są to bowiem kraje, jakie rozdziela zasadniczy odstęp ekonomiczny i humanistyczny, mają prawo one wnieść do UE szereg kłopotów gminnych i gospodarczych. Tymczasem dyplomatyczna i ekonomiczna stabilizacja Europy bez skojarzenia jej wschodniej części z Europą Zachodnią nie wydaje się prawdopodobna. Ta świadomość jest widoczna wśród “piętnastki”, szczególnie wśród tych jej członków, jakie spoczywają najbliżej Europy Środkowo-Wschodniej, choć transakcje konkretnych państw są różne.